بررسي انتقادي پژوهشهاي تأثير و تأثر در ادبیات تطبیقی ایران

سخنران: خانم دکتر فرزانه علوی زاده  

ویرایش و تنظیم متن سخنرانی: خانم رقیه بهادری

 

دکتر انوشیروانی: دوستان عزيز سلام ، به نظر من بحث مهمي است چون تا آسيب ها ندانيم راه را اشتباه خواهيم رفت و بد فهمي بدتر از نفهمي است. خوب است دوستان همه فعالانه در بحث شركت كنند. ما اصل را بر نقد گذاشته ايم چون بدون نقد نمي توان پژوهش كرد. نقد هم بايد بر اساس اصول علمي استوار باشد و نه سليقه شخصي. لذا عزيزان     تلاش كنند با دلايل علمي و مستند  پاسخ دهند يا  نقد كنند. احترام به نظر و عقيده ديگران نشانه شخصيت هر فردي است كه مطمئنا همه عزيزان به ان متخلق  هستند.

دکتر علوی زاده : پايدار و موفق باشيد.با تشکر از جناب استاد انوشیروانی و با اجازه اساتید دانشمند گروه، چند نکته ای را درباره آسیب شناسی پژوهش های ادبیات تطبیقی در ایران به اشتراک می گذارمالبته مجال کم است سعی میکنم به بعضی از آسیبها اشاره کنم. یکی از آسیبها و کاستی های پژوهش های ما که خود در واقع منشاء آسیبها دیگر هم هست موضوع نظریه مندی پژوهش هاست که برخی یا فاقد بنیان نظری است یا دچار بدفهمی نظریه هستند یا ناقص فهمی نظریه به تبع آن در روش شناسی این دسته از پژوهشها هم کاستی هایی وحود دارد

اجازه بدهید به جمله معروف اتیامبل اشاره کنم (Comparaison n’est pas raison)عنوان دارد  یعنی مقایسه دلیل نیست اتیامبل کتابی با همین با  این  معنا که قطعاً صرف مقایسه کردن ادبیاتها با یکدیگر به معنای آن نیست که پژوهشی در حوزه ادبیات تطبیقی انجام داده ایم. با این حال مقایسه کردن ادبیاتها، نوعی آماده سازی برای ادبیات تطبیقی است و شاید نهایتاً به آن منجر شود

به قول استاد انوشیروانی ﺍﻳﻦ ﺗﺼﻮﺭ ﻏﻠﻂ ﻛﻪ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺩﺭ ﺣﻴﻄﺔ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﺗﻄﺒﻴﻘﻰ ﻧﻴﺎﺯ ﺑﻪ ﻧﻈﺮﻳﻪ ﻭ ﺭﻭﺵﺷﻨﺎﺳﻰ ﻧﺪﺍﺭﺩ، ﺑﻨﻴﺎﻥ ﺍﻳﻦ ﻋﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻣﺘﺰﻟﺰﻝ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺍﺳﺖ. ﻫﻨﻮﺯ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﺗﻄﺒﻴﻘﻰ ﺭﺍ ﺗﻌﺮﻳﻒ ﻭ ﺣﺪﻭﺩ ﻭ ﺛﻐﻮﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﺒﻴﻴﻦ ﻧﻜﺮﺩﻩ، ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﭘﮋﻭﻫﺶﻫﺎﻯ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩﻯ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﻳﻢ ﻛﻪ ﻣﺒﻨﺎﻯ ﻧﻈﺮﻯ ﻣﺸﺨصی ندارند.

مثلا در نظریه فرانسوی ادبیات تطبیقی با موضوع تاریخ گرایی یا فهم تاریخی ادبیات مواجه ایم. اما حود پژوهشگران فرانسوی بارها تأکید کرده اند که نبايد روش تطبيقي را منحصر به روش تاريخي كرد. مثلاً گيار دربارة خطر قطعيت گرايي محض و تكية صرف بر اسناد و مدارك تاريخي كه به اعتقاد وي منجر به نفي اصالت يك اثر ميشود، هشدار ميدهد و پيشنهاد ميكند كه مطابقه گر در كنار اطلاعات تاريخ ادبياتي، به دنبال بررسي نقد ادبی در دوره هاي مختلف نيز باشد.

بنابراین اگر پژوهشگری به دنبال بررسی روابط تأثیر و تأثری ادبیات ملت هاست باید به این نکته توجه داشته باشد که بحث درباره مشابهتها و تأثير و تأثر ميان ادبيات ملتهای مختلف براي ادبيات تطبيقی مفيد است اما كافي نيست بلكه مهمتر از آن پرداختن به اين مسئله است كه وقتی شاعر يا نويسنده، انديشه اي را از شاعر یا نويسندة ديگر وام ميگيرد، چگونه آن را با فهمي جديد و در يك ساختار و نظام تازه به كار ميگيرد و چيزي را به وجود مي آورد كه با ساختار قبلي خود تفاوت دارد، اينكه چگونه يك ايدة برگرفته از يك ادبيات در ادبيات ديگر بسط و گسترش مي یابد.........................................

جهت دریافت فایل کامل این بحث و مطالعه آن اینجا را کلیک  کنید

دریافت فایل :بررسي انتقادي پژوهشهاي تأثير و تأثر در ادبیات تطبیقی ایران

.................................................................

لطفا نظر بدهید

توجه: در هنگام ارسال نظرات، اشاره به عنوان دقیق مقاله و مبحث ضروری است

 

بازگشت به آرشیو سالیانه