ادبیات و نظریه آشوب   خانم دایی‌زاده   24 بهمن  

 

سخنران:خانم زهره دایی زاده  

  

ویرایش و تنظیم متن سخنرانی: خانم رقیه بهادری

خانم دایی‌زاده:
بحث امشب رو که به ادبیات و نظریه آشوب مرتبط هست شروع می‌کنیم.
نظریه آشوب، سومین نظریۀ علمی مهم قرن 20 پس از نظریه نسبیت و کوانتوم، به مطالعۀ سیستم‌های دینامیکی آشوب‌ناک که غیرخطی و نسبت به تغییرات در شرایط اولیه‌شان بسیار حساس می‌باشند می‌پردازد. تغییرات اندک و در ظاهر قابل اغماض در شرایط اولیه این سیستم‌ها باعث تغییرات بسیار در آینده سیستم خواهد شد که قابل پیش‌بینی هم نیستند. این پدیده به اثر بال پروانه‌ای مشهور است.
گسترش این نظریه مرهون کارهای هانری پوانکاره، ادوارد لورنز، بنوا مندلبروت و مایکل فیگن باوم است. لاپلاس و خیام هم در زمینه آشوب کوانتومی فعالیت‌هایی داشته‌اند.
اولین آزمایش واقعی و عملی آشوب توسط لورنز بر روی یک مسألۀ پیش‌بینی وضع هوا صورت گرفت.
اگر فقط ذره‌ای در هر سوی این بازه جابه‌جا شود، همه چیز به بی‌نهایت می رود. فقط و فقط با یک بال‌زدن پروانه ای در ژاپن، طوفانی در برزیل بر پا خواهد شد. در واقع سیستم با رفتاری آشوبگرانه مواجه خواهد شد. می‌توان گفت سیستم به آرامی به آشوب‌گونگی میل نمی‌کند، بلکه از نقطه‌ای ناگهان به سمت بی‌نهایت می‌رود.
تئوری آشوب را با کلیدواژه‌هایی چون «نظم در بی نظمی» می‌شناسند که منظور از آن به‌هیچ‌وجه به هم‌ریختگی و ناکارآمدی نیست.
همان‌طور که خانم Hayles (1990) می‌گوید، بی‌نظمی و آشوب نوعی بی‌نظمی منظم یا نظم در بی‌نظمی است.
بی‌نظم زیرا که نتایج غیرقابل پیش‌بینی است؛ و منظم بدان جهت که از نوعی قطعیت برخوردار است.
قطعیت آن به خاطرآن است که بی‌نظمی دلایل درونی دارد (در نتیجه قابل بررسی است) و به علت اختلالات خارجی روی نمی‌دهد. و اتفاقی‌بودن به دلیل آن که رفتار بی‌نظمی، بی‌قاعده و غیرقابل پیش‌بینی است.
ویژگی‌های نظریه آشوب و کاربرد برخی از آن‌ها در ادبیات:
اثر بال پروانه (butterfly effect): تغییرات کوچک در زبان و استفاده‌های متفاوت از ویژگی‌های زبانی باعث تغییرات اساسی و بزرگ در نتیجه خواهد شد.
 
خود سازماندهی (dynamic adaptation): هنگامی که سیستم به تعادل سازگار نزدیک می‌شود، برای بقا و پیشرفت خود نیاز به تغییرات جزیی دارد که در نتیجه آن تعادل پویا در سطح بالاتر برقرار می‌شود. مثلاً یک روایت در کل ثابت است، اما در جزئیات دینامیک و پویاست. ......................................  

جهت دریافت فایل کامل این بحث مطالعه آن اینجا را کلیک  کنید

دریافت فایل : ادبیات و نظریه آشوب خانم دایی‌زاده 24 بهمن 

                                                                لطفا نظر بدهید

توجه: در هنگام ارسال نظرات، اشاره به عنوان دقیق مقاله و مبحث ضروری است

 

بازگشت به آرشیو سالیانه